ΝΑ ΑΓΑΠΑΣ ΚΑΙ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣ

Συναντούμε ορισμένες καταστάσεις στη ζωή μας, όπου άλλοι τις αντιμετωπίζουν με επιτυχία και άλλοι όχι. Υπάρχουν και εκείνοι που τις είτε τις υποτιμούν είτε φοβούνται να τις αντιμετωπίσουν και γίνονται πιόνια άλλων. Οι περιστάσεις αυτές εκτιμώ πως θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με σιγουριά, ελεύθερη βούληση και θάρρος. Εκείνο που μας βοηθάει να ερχόμαστε απέναντι στο πρόβλημα με σθένος και να μην το φοβόμαστε είναι το αίσθημα της αγάπης και του δικαίου.

Όμως τι είναι η αγάπη και το δίκαιο; Μπορούν να οριστούν με λέξεις ή με φράσεις; Κατά την προσωπική μου άποψη, η αγάπη και το δίκαιο αποτελούν υπέρτατες αξίες για τον άνθρωπο και για να τις περιγράψει κάποιος χρειάζονται ενέργειες και όχι θεωρίες. Δεν υπάρχει ομορφότερο πράγμα για έναν άνθρωπο από το να αγαπήσει και να αγαπηθεί. Είναι μια ολοκλήρωση της πορείας του προς το ταξίδι της ζωής. Στην αγάπη, είτε πρόκειται για φιλική είτε για στοργική είτε για ερωτική, το σημαντικότερο είναι να την εκφράζεις καθημερινά μέσα από πράξεις που θεωρείς πως θα προκαλέσουν στον συνάνθρωπο σου ασφάλεια, χαρά, έρωτα, στοργή και φυσικά να καταφέρει να σου προσφέρει τη δίκη του αγάπη. Το συναίσθημα που νιώθεις ψυχικά όταν έχεις κάνει κάποιον να χαμογελάει εξαιτίας σου, είναι αδύνατο να περιγραφεί με τον γραπτό ή τον προφορικό λόγο.

Αξίζουν όμως τα απλά και καθημερινά πράγματα για να κάνουν κάποιον ευτυχισμένο; Η απάντηση είναι ναι! Το ζήτημα τίθεται πως θα βρούμε αυτά τα απλά και τα καθημερινά, όταν έχουμε καταντήσει τη δική μας ζωή σύνθετη, με πειραματισμούς, φοβίες, άγχος και δισταγμούς. Ίσως για ακόμα μια φορά το φάρμακο σε αυτό τον φαύλο κύκλο που οι ίδιοι δημιουργούμε να είναι η αγάπη. Υπάρχει όμως μια διαφορά σε αυτό το σημείο. Η αγάπη αυτή πρέπει να προέρχεται από «το είναι» μας για εμάς τους ίδιους. Δεν μπορείς να αγαπήσεις κάποιον ή κάτι στη ζωή σου, εάν πρώτα δεν εκτιμήσεις και αγαπήσεις τον εαυτό σου. Να αναζητήσεις ποιος είσαι, να αποδεχτείς αυτό που είσαι και να το αγαπήσεις. Να νιώθεις υπερηφάνεια και άνεση με τον εαυτό σου. Έτσι, θα αγαπήσεις τους γύρω και θα σε αγαπήσουν και εκείνοι. Βέβαια όλα αυτά είναι από μόνα τους τόσο θεωρητικά και πολλές φορές αποπροσανατολιζόμαστε στην πορεία της ζωής μας. Αναλύουμε ανούσιες σκέψεις στο νου μας και σταματάμε σε λειτουργία την καρδιά και όσα θέλουμε πραγματικά να κάνουμε. Για αυτό το λόγο, πρακτικά μας φαίνεται τόσο δύσκολο και πολύπλοκο να αγαπάμε και να αγαπηθούμε.

Από τα αρχαία χρόνια έως σήμερα αρκετοί είναι οι φιλόσοφοι, οι ιστορικοί και οι λογοτέχνες που έχουν ασχοληθεί με το υπέρτατο συναίσθημα που ονομάζουμε αγάπη. Ο αρχαίος Έλληνας ποιητής Μένανδρος είπε: Αγάπης δε ουδέν μέιζον ούτε ίσον εστί, δηλαδή δεν υπάρχει κάτι που είναι μεγαλύτερο σε σημασία ή ίσο με την αγάπη. Ο Ρωμαίος φιλόσοφος Σένεκος αναφέρει: Si vis amari, ama, δηλαδή εάν θέλεις να σε αγαπούν, αγάπα.

Από προσωπικά βιώματα, έχω πλέον αντιληφθεί ότι μαζί μας μένουν όσοι μας λένε σ’αγαπώ σιωπηρά και μέσα από τις πράξεις τους και όχι απαραίτητα όσοι μας το υπενθυμίζουν κάθε μέρα με τα λόγια τους. Εκείνοι που υπομένουν, επιμένουν είναι και αυτοί που μένουν να σε συντροφεύουν σε κάθε σου βήμα, σε κάθε ευτυχία και δυστυχία. Είναι λίγοι αλλά ακόμα και ένας να υπάρχει, είναι σαν να υπάρχει δίπλα σου ολάκερος ο κόσμος. Είναι περιττό να μιλάμε για την αγάπη εάν δεν μπορούμε να καταλάβουμε το βαθύτερο νόημά της. Δεν υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι ένδειξης ή απόδειξης της αγάπης. Ο καθένας μας την αισθάνεται μέσα του με τον δικό του μοναδικό τρόπο και πρέπει να το σεβόμαστε, διότι η αγάπη εμπεριέχει μέσα της έναν πλούτο από αξίες όπως είναι ο σεβασμός, η κατανόηση, η αλληλεγγύη, ο έρωτας, η φροντίδα. Είναι ένα υδραγωγείο συναισθημάτων, ένας ήλιος που σκορπάει το φως και τις ακτίνες του απλόχερα και δίχως αντάλλαγμα, σε έναν κόσμο που ζητάει συνεχώς ανταλλάγματα και εμπορευματικές σχέσεις.

Πιθανότατα, να μην έχουμε εκτιμήσει ακόμα την αγάπη. Πολύ εύστοχα ο Ινδός ηγέτης και φιλόσοφος Μαχάτμα Γκάντι ερμήνευσε: Τη μέρα που η δύναμη της αγάπης θα υπερνικήσει την αγάπη της δύναμης, ο κόσμος θα γνωρίσει την ειρήνη. Για να προσθέσει στην συνέχεια: Ένας δειλός είναι ανίκανος να δείξει αγάπη. Αυτό είναι προνόμιο των γενναίων. Σύμφωνα με τον Γκάντι καταλήγουμε στο αρχικό συμπέρασμα μας. Κάποιος που έχει αγαπάει μέσα στην καρδιά τους, δεν νιώθει φόβο. Μπορεί να αντιμετωπίσει τα πάντα.

Μπορεί όμως η αγάπη να φέρει τη δικαιοσύνη; Σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις η αγάπη φυτρώνει το αίσθημα του δικαίου στη ζωή μας. Δεν μπορεί κάποιος που υποστηρίζει πως αγαπάει κάτι στη ζωή του ή κάποιον άνθρωπο, να μην είναι δίκαιος. Ιδιαίτερη είναι η προσέγγιση του Ισοκράτη: Ου γαρ τοις ψηφίσµασιν αλλά τοις ήθεσιν καλώς οικείσθαι τας πόλεις, εννοώντας πως οι πόλεις δεν διοικούνται σωστά με τους νόμους αλλά με την ηθική συμπεριφορά των πολιτών. Επομένως με το ηθικό φρόνημα και την αγάπη που θα πρέπει αισθάνεται ο κάθε πολίτης προς τον συνάνθρωπο του. Αυτό είναι πολύ ουσιώδες και στην εποχή μας. Τόσο σε πολιτικό και νομικό επίπεδο αλλά και σε ομαδικό επίπεδο.

Ο πολιτικός ηγέτης αλλά και ο δάσκαλος σε μια ομάδα χρειάζεται να έχει αγάπη για αυτό που κάνει και να τιμάει τους πολίτες και τους μαθητές του αντίστοιχα. Να τους μεταφέρει το αίσθημα της ομαδικότητας, δίχως να παρεκκλίνει σε μεμονωμένες προσωπικότητας μέσα στην ομάδα. Σε περίπτωση που δημιουργηθούν συμπάθειες και ειδικές μεταχειρήσεις, αυτόματα χάνεται στο βάθος η δικαιοσύνη και η ισότητα των μελών της ομάδας. Αυτό με την σειρά του θα επιφέρει έριδες, διχόνοιες και παρεξηγήσεις θέτοντας ανασταλτικούς παράγοντες στην επίτευξη του αρχικού στόχου της ομάδας. Συνεπώς, ο ρόλος του ηγέτη χρειάζεται την αγάπη και το δίκαιο στη ζωή του για την ομαδική ευημερία.

Το δίκαιο και το άδικο είναι ακόμα πιο δύσκολο να οριστούν με απλές προτάσεις. Αρχίζει κανείς με απλούς ορισμούς, σύντομα όμως καταλήγει πως η υποκειμενικότητα είναι εκείνη που καθορίζει τον ορισμό και την εφαρμογή τους. Έτσι λοιπόν, πριν πράξουμε με βάσει τις αρχές μας για κάτι που το θεωρούμε δίκαιο ή άδικο, πρέπει να προσέξουμε αρχικά αν αυτό που θα πράξουμε, θα σέβεται τον άλλον. Ο σεβασμός μπορεί να λειτουργήσει ως φακός στην αναζήτηση του δικαίου. Όταν κάποιος προβαίνει σε πράξεις και λεγόμενα που δεν σέβονται κάποια άλλη προσωπικότητα, τότε έμμεσα το πρόσωπο αυτό μεταβαίνει στην αδικία κατά του δευτέρου.

Το να σεβόμαστε κάποιον, βοηθάει στην καλύτερη επικοινωνία των ανθρώπων και την ομαλότερη συγχώνευση δύο ή και περισσότερων ανθρώπων στο πλαίσιο του συλλογικού χαραχτήρα. Το πρώτο πράγμα που είναι σημαντικό να σκεφτόμαστε είναι να μην βλάπτουμε την ελευθερία, τις απόψεις και τις ενέργειες του διπλανού μας. Αν διαφωνούμε και δεν μπορούμε να αποδεχτούμε τη διαφορετικότητα του καθενός μας, τουλάχιστον είναι μείζον ζήτημα να σεβόμαστε τις αξίες και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί. Αυτό προσφέρει έκφραση διαφορετικών ιδεών και ελευθερίας. Μόνο έτσι μπορούμε να γίνουμε ομάδα με τους υπόλοιπους. Ο σεβασμός και η κατανόηση στο διαφορετικό θα μας βοηθήσουν να βρούμε τι πραγματικά είναι δίκαιο για τον οποιονδήποτε. Φυσικά όλα αυτά για να υλοποιηθούν, χρειάζονται καλοσύνη, υπομονή, επιμονή και αλληλεγγύη, αξίες που δεν είναι δυνατόν να υφίστανται χωρίς να υπάρχει αγάπη. Αγάπη για γνώση, για αγάπη για δικαιοσύνη, αγάπη για τον άνθρωπο.

Εν κατακλείδι, η άποψή μου είναι να αγαπάμε και να μην λειτουργούμε με φόβο και εσωστρέφεια. Να προσπαθούμε να μάθουμε και να γνωρίσουμε τον κάθε άνθρωπο μέσα από την πανέμορφη διαφορετικότητα του. Ίσως μέσω αυτού του δρόμου, φτάσουμε μια μέρα να είμαστε πιο δίκαιοι, πιο αποτελεσματικοί και πιο αγαπητοί στους γύρω μας και στον εαυτό μας.

Πυραμίδα ο άνθρωπος. Στη βάση του το κτήνος, στην κορυφή ο Θεός. Χρέος μας η ανηφόρα.
Νίκος Καζαντζάκης 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s